Αν και ξενόφερτο και μακριά από την Ελληνική κουλτούρα, τα τελευταία χρόνια ο εορτασμός του Halloween έχει εδραιωθεί. Θεματικά πάρτι, μεταμφιέσεις, αριστουργηματικά μακιγιάζ και πολλά λαχταριστά κεράσματα είναι ορισμένα από τα χαρακτηριστικά της τελευταίας μέρας του Οκτωβρίου. Ωστόσο, παρά την παιχνιδιάρικη διάθεση, το Halloween αποτελεί από τις πιο “σκοτεινές” μέρες του χρόνου, με παραδόσεις, έθιμα και θρύλους που στέλνουν ρίγη στη σπονδυλική μας στήλη.

Παρασκευη και 13

Πολλές θεωρίες υπάρχουν σχετικά με τους λόγους που θέλουν τη συγκεκριμένη μέρα να είναι “γρουσούζικη”. Από ορισμένους υποστηρίζεται πως ήταν εκείνη η μέρα όπου η Εύα έδωσε το μήλο στον Αδάμ και η ανθρωπότητα εξορίστηκε από τον παράδεισο. Άλλοι πιστεύουν πως το 13 σχετίστηκε με την προδοσία του Ιούδα, ο οποίος ήταν ο 13ος μαθητής του Ιησού. Μια τρίτη θεωρία υποστηρίζει πως η Παρασκευή ήταν αρχικά συνδεδεμένη με τη λατρεία της Φρέγια, θεάς της γονιμότητας και του έρωτα. Καθώς οι αχαλίνωτες δοξασίες των Παγανιστών δεν συμφωνούσαν με τη χριστιανική πίστη, η μέρα αυτή δαιμονοποιήθηκε από την εκκλησία και πέρασε στην ιστορία ως μέρα κακοτυχίας. Υπάρχει μάλιστα καταγεγραμμένη και σχετική φοβία, με την ονομασία paraskavedekatriaphobia.

Οι μαυρες γατες

Ο τρόμος προς τις μαύρες γάτες και η πεποίθηση πως αποτελούν φορέα γρουσουζιάς έχει τις ρίζες του στην αρχαία Ελλάδα. Κατά τη μυθολογία, όταν η υπηρέτρια της Αλκμήνης, Γαλινθιάς, τάχθηκε κατά της Ήρας, η οποία επιθυμούσε να καθυστερήσει τη γέννηση του Ηρακλή, η θεά την μεταμόρφωσε σε μαύρη γάτα. Η Γαλινθιάς ύστερα τέθηκε υπό την προστασία της Εκάτης, θεά της μαγείας, του σκότους και του Κάτω Κόσμου. Οι αναφορές όμως δεν σταματούν εκεί. Στην Ιρλανδική και Σκωτσέζικη αρχαία παράδοση, αναφέρεται η Cat Sith, μια γιγαντιαία μαύρη γάτα που κυνηγούσε ανθρώπινες ψυχές. Φυσικά οι αναφορές αυτές διαιωνίστηκαν και κατά τον Μεσαίωνα, μια περίοδο που χαρακτηριζόταν από φόβο προς το σκοτάδι και τη μαγεία. Ως νυκτόβια πλάσματα, οι γάτες συσχετίστηκαν για άλλη μια φορά με το κακό και τη μαγεία, καθώς η παράδοση ήθελε κάθε μάγισσα που σέβεται τον εαυτό της να έχει στην κατοχή της ως κατοικίδια και μια μαύρη γάτα.

Τα φαναρακια απο κολοκυθα ( Jack-o’-Lantern) 

Το έθιμο αυτό φαίνεται να προέρχεται από Ιρλανδούς μετανάστες στην Αμερική. Σύμφωνα με την Ιρλανδική λαογραφία, ο Τζακ ήταν ένας σιδηρουργός που είχε ξεγελάσει τον διάβολο επανειλημμένα. Όταν ο Τζακ πέθανε, του αρνήθηκε πρόσβαση στον παράδεισο. Ούτε όμως και στην κόλαση έγινε δεκτός, καταδικάζοντάς τον να περιπλανιέται στη Γη αιώνια. Όταν ο διάβολος τον απέρριψε, του έδωσε ένα πυρακτωμένο κάρβουνο, το οποίο ο Τζακ τοποθέτησε ένα σκαλισμένο γογγύλι για να του δίνει φως. Ωστόσο, όταν οι Ιρλανδοί μετανάστευσαν στην Αμερική, συνειδητοποίησαν πως οι κολοκύθες υπήρχαν σε αφθονία και ο μύθος τροποποιήθηκε ανάλογα. Επίσης, καθώς το Halloween σχετίζεται και με τους κέλτικους εορτασμούς για το τέλος του θέρους και το καλωσόρισμα του φθινοπώρου, είναι η εποχή καλλιέργειας της κολοκύθας. Έτσι, οι δύο παραδόσεις “ενώθηκαν” και τα τρομακτικά, σκαλιστά φαναράκια καθιερώθηκαν.

Οι μαγισσες

Μαύρη μαγεία, συμφωνίες με σκοτεινές δυνάμεις, απόκοσμα περιστατικά, ξόρκια και φίλτρα: η ιστορία των Μαγισσών ξεκινά από το 1300 μ.Χ, με την φρενίτιδα για τον αφανισμό τους να κρατάει έως το 1600 μΧ. Ενώ πολλοί προσπάθησαν να εξηγήσουν τους λόγους πίσω από το διωγμό και τη βάναυση εκτέλεση δεκάδων χιλιάδων γυναικών, ο διωγμός των Μαγισσών του Σάλεμ αποτελεί έως και σήμερα ένα μελανό κομμάτι της ιστορίας, χαρακτηριστικό του σκοταδισμού, της δεισιδαιμονίας και του ρατσισμού που χαρακτήριζε τα χρόνια εκείνα. Οι μάγισσες συνδέθηκαν άρρηκτα με το Halloween, ως άσχημες φιγούρες, με γαμψή μύτη, κρεατοελιές και το χαρακτηριστικό, σατανικό γέλιο που σου παγώνει το αίμα. Εικόνα που, την εποχή των διωγμών, δεν αντιστοιχούσε στην εικόνα των φερουσών μαγισσών: οι πρώτες που καταδικάστηκαν στο Σάλεμ δεν ήταν παρά μία σκλάβα από την Καραϊβική, μία άστεγη επαίτης και μία φτωχή ηλικιωμένη γυναίκα.