Αϊ Γιάννης ο Κλήδονας: Τι είναι και πότε γίνεται

Μπορεί να το έχουμε δει σε ταινίες. Ωστόσο υπάρχει και στην Ελλάδα τέτοιο έθιμο, στο οποίο οι γυναίκες πηδάνε πάνω από τη φωτιά! Φαίνεται ιδιαίτερα εντυπωσιακό και πολλοί άνθρωποι ανά τη χώρα το τηρούν! Γιατί όχι και εσείς;

Η 24η Ιουνίου είναι από τις μεγαλύτερες καλοκαιρινές γιορτές της ελληνικής παράδοσης. Πρόκειται για την γιορτή του Αϊ Γιάννη του Κλήδονα (ή Ριγανά, ή Ριζικάρη), η οποία συνοδεύεται από το παραδοσιακό έθιμο με το πέρασμα πάνω από τις φωτιές.

Αϊ Γιάννης ο Κλήδονας: Από που προέρχεται το προσωνύμιο Κλήδονας

Το προσωνύμιο «Κλήδονας» προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «κλήδων», η οποία σημαίνει προγνωστικός ήχος. Χρησιμοποιούνταν για να περιγράψει τον συνδυασμό των τυχαίων και ασυνάρτητων λέξεων κατά τη διάρκεια μαντικών τελετών.

Ουσιαστικά ο «Kλήδονας» σχετίζεται με μια λαϊκή μαντική διαδικασία, η οποία λέγεται ότι αποκαλύπτει στις άγαμες κοπέλες την ταυτότητα του μελλοντικού τους συζύγου.

Αϊ Γιάννης ο Κλήδονας: Τι γινόταν σύμφωνα με το έθιμο

Σύμφωνα με το έθιμο, την παραμονή του Αϊ-Γιαννιού, οι ανύπαντρες κοπέλες μαζεύονταν σε ένα από τα σπίτια του χωριού. Στην συνέχεια, μια από αυτές πήγαινε στο πηγάδι να φέρει το «αμίλητο νερό». Κατά την διάρκεια της διαδρομής μέχρι το σπίτι, δεν έπρεπε να μιλήσει σε κανέναν.

Στο σπίτι το νερό έμπαινε σε πήλινο δοχείο, μέσα στο οποίο η κάθε κοπέλα, έριχνε ένα προσωπικό της αντικείμενο, τα λεγόμενα ριζικάρια. Στη συνέχεια σκέπαζαν το δοχείο με κόκκινο ύφασμα και το έδεναν, ενώ παράλληλα προσεύχονταν στον Αϊ Γιάννη και τοποθετούσαν το δοχείο σε ανοιχτό χώρο, όπου έμενε όλη τη νύχτα. Την ίδια εκείνη νύχτα λέγεται ότι τα κορίτσια έβλεπαν στα όνειρά τους το μελλοντικό τους σύζυγο.

Αϊ Γιάννης ο Κλήδονας: Το έθιμο με τις φωτιές

Παράλληλα, την παραμονή της γιορτής του Αϊ Γιάννη, αναβιώνει και το γνωστό έθιμο με τις φωτιές: Στη πλατεία του χωριού στήνεται μια μεγάλη φωτιά πάνω από την οποία πηδάνε όλοι οι κάτοικοι του χωριού. Σύμφωνα με την παράδοση, η φωτιά, επιφέρει την κάθαρση και οι άνθρωποι απαλλάσσονται από το κακό

Ο Άι-Γιάννης λέγεται και Ριζικάρης, αφού η παράδοση λέει πως φέρνει τύχη. Γι’ αυτό το λόγο έπρεπε από την παραμονή οι κάτοικοι του χωριού να έχουν τακτοποιήσει όλες τις οικιακές δουλειές τους.

Επίσης ο Αϊ Γιάννης αποκαλείται και Ριγανάς, επειδή την ημέρα αυτή έβγαιναν και μάζευαν ρίγανη, η οποία έπρεπε να συλλεχθεί πρωί πρωί, πριν από την ανατολή του ηλίου, αφού πίστευαν, ότι έτσι είχε μαγική δύναμη.